« له الحمد » نيز اين انحصار افاده مىشود . * ( « وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ » ) * - او « عزيز » است ، يعنى غالبى است كه هرگز مغلوب نمىشود ، نه در خلقت دنيا و آخرت ، و نه در تدبير آن دو . و نيز « حكيم » است ، يعنى اساس خلقت و تدبيرش بر حكمت و اتقان است . بحث روايتى در تفسير قمى در ذيل جمله * ( « أفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَه هَواه » ) * از معصوم ( ع ) نقل كرده كه فرمود : اين آيه در باره قريش نازل شده كه هر چه را دلشان مىخواست مىپرستيدند « 1 » . و در الدر المنثور است كه نسايى ، ابن جرير ، ابن منذر و ابن مردويه از ابن عباس روايت كرده‌اند كه گفت : عرب بيابانى سنگى را كه به نظرش زيبا مىآمد مىپرستيد ، و چون به سنگى بهتر از آن برمىخورد اولى را مىانداخت و دومى را مىپرستيد ، و خداى تعالى آيه * ( « أفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَه هَواه » ) * را در اين باره نازل كرد « 2 » . و در مجمع البيان در ذيل آيه * ( « وَما يُهْلِكُنا إِلَّا الدَّهْرُ » ) * مىگويد : در حديثى از رسول خدا ( ص ) نقل شده كه فرمود : دهر را ناسزا نگوييد ، كه دهر همان خدا است « 3 » . مؤلف : طبرسى بعد از نقل اين حديث گفته : تاويلش اين است كه اهل جاهليت حوادث ناگوار و بلاهايى را كه نازل مىشد به دهر نسبت مىدادند ، و مىگفتند دهر اين بلا را بر سر ما آورد ، و چنين و چنان كرد . آن گاه آن را به باد ناسزا مىگرفتند ، رسول خدا ( ص ) فرمود : سازنده همه اين حوادث خدا است ، پس شما كه سازنده آنها را ناسزا مىگوييد ، در حقيقت خدا را ناسزا گفته‌ايد - اين بود بيان مرحوم طبرسى - . روايت بعدى هم اين بيان را تاييد مىكند . و در الدر المنثور است كه ابن جرير و بيهقى در - كتاب اسماء و صفات - از ابى هريره روايت كرده‌اند كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود خداى تعالى مىفرمايد : اين بنى آدم نبايد به عنوان بدگويى به دهر بگويد « يا خيبة الدهر - اف بر تو اى روزگار »

--> ( 1 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 294 . ( 2 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 35 . ( 3 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 78 .